Çin’de Koronayı Durduran Doktor Türkleri Uyardı

turkler5

Tüm dünyada etkisini sürdüren yeni tip coronavirüsün yayılımı Çin’de durduran doktorlardan Wang, Türk halkına dana ve koyun etini az yemelisiniz diyerek uyarıda bulundu.

Çin’in Wuhan kentinde başlayan coronavirüs salgını mücadelesinde önemli katkıları olan aynı zamanda Beijing Çin Tıbbı Hastanesi Solunum Bölümü Başkanı ve hastanenin Akciğer Hastalıkları Araştırma Merkezi Başkanı Prof. Dr. Wang, Türk halkına uyarıda bulunarak, “Dana ve koyun eti ile zor sindirilen yağlı yemek yemeyin” dedi.

turkler3

Çin Medya Grubu Türkiye muhabirlerinden Ma Yuyao, Milliyet Gazetesi adına, yeni tip coronavirüs s-algınını araştırmak üzere Çin Ulusal Geleneksel Çin Tıbbı İdaresi tarafından görevlendirilen özel ekip üyesi olduğu gibi virüse karşı çok etkili olan geleneksel Çin tıbbı il-acı Jin Hua Qing Gan’ı geliştiren Prof. Dr. Wang ile bir söyleşi yaptı.

Wang, 2003 yılında SARS ( ağır akut solunum yolu yetersizliği sendromu ), H1N1 ve kuş gribi gibi önemli salgınlarla mücadelede de yer aldı. Yeni tip coronavirüs covid-19 salgınında da Wuhan’da iki ay kadar aktif görev alan Wang, yaşayarak öğrendiği tecrübelerini Türkiye’ye aktardı. Wang’ın, SA-RS ile Covid-19 arasındaki fark ve kendisinde oluşturduğu etki hakkında söyledikleri ise şu şekilde oldu:

turkler2

“Wuhan’dayken C-ovid-19’un SARS’a göre bulaşma gücünün daha kuvvetli, yayılma hızının daha yüksek ve bulaşma yollarının daha çeşitli olduğunu gördüm. İlk dönemde tespit edilmesi kolay değil, salgını kontrol altına almak da SARS’tan daha zor. Wuhan’da s-algınla mücadelede beni en çok et-kileyen Wuhan’a destek için Çin’in farklı bölgelerinden gelen sağlık personeli oldu. Gece gündüz demeden çalıştılar.

Tedavi odasında giyilen koruyucu giysi bir saat sonra bunaltıcı oluyor, şişiyor ve çok terletiyor, bu halde dört saatten fazla aralıksız çalıştılar, çok yorgun ve halsiz ka-ldılar, fakat hiç kimse şi-kayet etmedi. Herkesin amacı aynıydı: Hastayı iyileştirmek.”

Mücadeleyi Elden Bırakmadık

Wang, yaş olarak büyük olan uzman çalışanların dahi s-algınla mücadelede görevlerinin başında olduğunu belirterek konuşmasına şu şekilde devam etti:

“Bunun yanı sıra Zhong Nanshan, Zhang Boli gibi 70-80 yaşlarındaki uzmanların s-algınla mücadelenin ön cephesinden hiç ayrılmamaları beni çok duygulandırdı. Örneğin salgınla mücadele için görevlendirilen Çin tıbbı uzman ekibi başkanı Prof. Dr. Zhang Boli, akut kolesistite oldu, acil safra k-esesi alındıktan hemen sonra geri döndü ve hastaları tedaviye devam etti. Çok duygulandım. Çin, salgını iki ayda kontrol altına aldı.

turkler1

Sizce bu süreçte alınan en önemli tedbir nedir? Şu an Çin’in s-algınla mücadelesindeki en büyük sorun nedir?Çin, iki ayda s-algını esas olarak kontrol altına aldı.

En kritik faktör “tüm ülkenin seferber olmasıydı”. Buna paralel olarak “erken tanı, erken teşhis, erken karantina ve erken tedavi” ilkesi ortaya kondu. Wuhan’da s-algının en ciddi döneminde, tıbbi kaynaklar son derece kısıtlı olduğunda kabin hastaneleri zamanında hizmete girdi, mahallelerde giriş çıkış sınırlanması gibi katı tedbirler de alındı.

Çin’de Hayat Normale Dönüyor

Çin’in çoğu bölgesinde hayatın normale döndüğünü söyleyen Wang, “Tedbirler Wuhan’la sınırlı kalmadı, Çin genelinde sıkı tedbirler hayata geçirilerek salgının en kısa zaman içinde kontrol altına alınması hedefine ulaşıldı. Şu an Çin’in çoğu bölgesinde hayat normale dönüyor.

Şu aşamada Çin için en büyük sorun yurt dışından gelen vakaların Çin’de yeni bir s-algın dalgası başlatmasını önlemek.Tecrübeleriniz ışığında dünyayı nasıl değerlendirirsiniz? Her ülke kendi durumuna göre, yani tıbbi kaynaklar, tıbbi teknik seviyesi, topluluk ve aile düzeni ve halkın günlük yaşam alışkanlığına göre mücadele eder. Mesela Japonya, Güney Kore ve Singapur salgının yayılmasını önlemede başarılı oldu.

turkler4

İspanya, İtalya ve ABD gibi ülkelerde salgının bu kadar ciddi olmasının sebebi s-algını yeterince önemsememeleriydi, salgın patlak verdikten sonra v-aka sayısı ve durumu ağır hasta sayısı fazla olduğu için tıbbi kaynakları yetersiz kaldı. Bu durum Ocak ayındaki Wuhan’a çok benziyor. Covid-19 hastalığı çok karmaşık.”dedi.

Vakaların Yüzde 80’i Hafif

Wang yaşamış olduğu deneyimleri anlatmaya devam ederek, “Çin’in mücadele deneyimlerine göre, vakaların yüzde 80’inin durumu hafif. Ağır vakalar genellikle temel hastalıklara sahip olan yaşlılarda görülüyor. Bu hastalık çok bulaşıcı, sağlık personeli sıkı önlem almaya önem vermeli.

Gençler ise insanlarla az temasta bulunarak, mümkün olduğunca evde kalarak, maske takarak ve sık sık ellerini yıkayarak virüsten korunabilirler. Dünya genelinde salgın ne zaman tamamen kontrol altına alınabilir? Yaz aylarında biter mi?Bu soruya şu an için kesin bir yanıt vermek çok zor. Salgının merkezi artık ABD ve Avrupa oldu, ne zaman sona ereceği belli değil.” dedi.

Türkiye’nin Çin’den durumu ağır vakalar için aldığı Fvipiravir adlı ilaç ile ilgili olarak verdiği cevap ise şu şekilde oldu:

“Çin’deki klinik çalışmalar Favipiravir’in virüsün vücutta yayılmasını engelleyebildiğini, semptomaları iyileştirebildiğini kanıtladı. Çin-Batı tıbbı birleşimi durumu hafif olan vakalar için çok etkili, saf Çin tıbbı da hafif vakaların tedavisinde etkili oluyor.

Örneğin, Lian Hua Qing Wen adlı bir Çin tıbbı i-lacı ile Batı tıbbının birleşimi, ateş, halsizlik ve öksürük gibi semptomları giderme oranını artırdı, tedavide normal Batı tıbbıyla bu oran yüzde 82.4 iken, bu ilaç ve Batı tıbbının birleşimi bu oranı yüzde 91.5’e çıkardı.

Batı tıbbıyla klinik semptom gösterme süresi 10 gün iken, bu ilaçla klinik semptom gösterme süresi yedi güne indi. Normal tedavi yöntemiyle ise bu süre ortalama 12 gün oluyor. Bunun yanı sıra Çin’in kronavirüse karşı aşı geliştirmesi de iyi gidiyor, hemen klinik denemesine başlanacak.”

Dana Eti ve Koyun Eti Az Yemelisiniz

Wang, Türk halkına dana ve koyun etini az yemelisiniz diyerek uyarıda bulunduğu sözlerine şu şekilde devam etti:

“En önemlisi, etkili önlem. Bağışıklık sistemini güçlendirmek için dengeli beslenme, iyi dinlenme, iyi uyku ve paniğe kapılmamak önemli. Çin tıbbına göre Covid-19 virüsünün özelliği “nemli patojen”, bu nedenle beslenme konusunda dana eti, koyun eti ve zor sindirilen yağlı yemekleri daha az yemelisiniz.

Bu yemekler nemli patojene yol açıyor. Son olarak şu an salgınla mücadele eden tüm Türk meslektaşlarıma kendilerini korumaya özen göstermelerini önemle tavsiye ediyorum. Tedaviden sonra çoğu vakaların durumları iyi.

Erken teşhis ve erken tedavi ölüm oranını düşük tutuyor. Çinli sağlık personeli ve tıp uzmanları her zaman sizinle; salgınla mücadele ve tedavi deneyimlerini paylaşmaya, Türk halkının en kısa zamanda salgını yenmesine yardımcı olmaya hazırız. Beraber başaracağız”